Nightcrawler pokazuje, ale nie odkrywa

Wbrew pozorom Nightcrawler nie jest pamfletem na współczesne dziennikarstwo. Ten film o amerykańskim dziennikarstwie sensacyjnym mógłby powstać nawet 60 lat temu.

Jake Gyllenhaal w Nightcrowler (2014)

Brałem udział w dyskusji zorganizowanej z okazji wejścia na ekrany Wolnego Strzelca (jak przetłumaczono tytuł filmu Nightcrawler z Jakem Gyllenhaalem w roli tytułowej), którą zwołano pod hasłem straszliwej kondycji współczesnego dziennikarstwa. Nightcrawler miał jakoby odzwierciedlać bezwzględną pogoń za sensacją, która ma pomóc mediom w zwiększeniu oglądalności lub klikalności.

Tak, kondycja jest fatalna: coraz częściej ubogo wykwalifikowani pracownicy mediów szukają – prostymi środkami – sensacji, próbując zastąpić dziennikarzy. Ale – z drugiej strony – media w USA od dziesiątków lat korzystają z usług ludzi, którzy polują na sensację w jej naprostszej postaci.

Oglądając Nightcrawlera nie o końcu dziennikarstwa myślałem, lecz o fotoreporterze podpisującym się Weege.

Weege, The Critic, 1943

Naprawdę nazywał się Artur (Usher) Fellig i urodził się w 1899 roku pod Lwowem. W wieku 10 lat wyemigrował z rodzicami do Nowego Jorku. W latach 20-tych XX wieku rozpoczął współpracę z gazetami, w 1935 roku został wolnym strzelcem, sprzedającym swoje fotografie każdemu zainteresowanemu, najczęściej tabloidom. Pracował w nocy, bywał często pierwszy na miejscu zbrodni – dzięki podsłuchwaniu policyjnego radia. Jego zdjęcia ociekały krwią (o ile można tak powiedzieć o fotografii czarno-białej), były też inscenizowane, jak słynne The Critic (1943) – uboga kobieta weszła w kadr na znak asystenta fotografa, gdy w obiektywie pojawiła się elegancko ubrana kobieta. Powstało symboliczne i do dziś reprodukowane zdjęcie, podkreślające społeczne podziały.

Takie są amerykańskie media. News jest towarem, a dziennikarstwo sposobem na życie, na zarobek. Być może my, Europejczycy, dopiero uczymy się takiego rozumienia dziennikarstwa. Na pewno jednak Nightcrawler nie odkrywa nowej prawdy o kondycji obecnych mediów. One już dziesiątki lat temu żywiły się krwią.

 

Paweł Wieczorek

 

Follow me on Academia.edu

 

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • email
  • Twitter
  • Wykop
  • LinkedIn
  • del.icio.us
  • Pinger
  • Google Buzz
  • Reddit
  • Tumblr
  • Ulubione

Skomentuj

*